Rada Dzielnicy Żoliborz oficjalnie opowiedziała się za utworzeniem Muzeum Żoliborza.
Podczas ostatniej sesji radni przyjęli stanowisko w tej sprawie, uznając, że bogata historia, unikalna architektura oraz społeczny duch dzielnicy zasługują na godne upamiętnienie w formie dedykowanej instytucji.
Decyzja Rady zapadła w szczególnym momencie, w 2026 roku mija dokładnie 100 lat od nadania głównemu placowi dzielnicy imienia prezydenta Thomasa Woodrowa Wilsona, który jest traktowany przez mieszkańców jako symbol i serce Żoliborza. To właśnie przypadająca w tym roku jubileuszowa rocznica i związane z nią wydarzenie „Urodziny Placu Wilsona” stała się impulsem do podjęcia formalnych kroków w celu powołania Muzeum Żoliborza.
Wiktor Jasionowski, przewodniczący Rady Dzielnicy Żoliborz
Czy sto lat to dużo, czy mało? Życie każdego z nas składa się z wielu barwnych zdarzeń, z którymi mierzymy się każdego dnia. A cóż dopiero, gdy weźmiemy pod uwagę całą społeczność dzielnicy. Jej historia, tworzona przez każdego z nas, przez naszych rodziców i dziadków, narastała przez dziesięciolecia, aż doprowadziła do momentu, w którym możliwe stało się powstanie naszego muzeum. Muzeum o nas samych. Muzeum Żoliborza. Opowieści o mieszkańcach tej części miasta.
Od osad do „Szklanych Domów”
W uzasadnieniu stanowiska radni podkreślili także wielowątkowość dziejów Żoliborza – od czasów, gdy na jego terenie mieściły się zarówno pola, wsie i młyny, następnie powstawały rezydencje królów, przez okres rządów carskich, budowy i funkcjonowania Cytadeli Warszawskiej, aż po rozkwit w czasach II Rzeczpospolitej, w których najlepsi architekci zaprojektowali najpiękniejsze modernistyczne żoliborskie osiedla.
Z uzasadnienia stanowiska Rady:
Żoliborz to nie tylko miejsce na mapie, to idea. Powstające tu po odzyskaniu niepodległości spółdzielnie mieszkaniowe, budowane przez społeczników i wizjonerów, były ucieleśnieniem marzeń o „Szklanych Domach”. Ta tradycja solidarności i nowoczesnego myślenia o mieście jest fundamentem naszej tożsamości.
Muzeum pamięci i kultury
Projekt Muzeum Żoliborza ma na celu zabezpieczenie pamięci o kluczowych wydarzeniach historycznych, takich jak:
- Republika Żoliborska i bohaterska postawa mieszkańców w czasie Powstania Warszawskiego.
- Powojenna odbudowa dzielnicy z ruin i zachowanie jej modernistycznego charakteru.
- Dziedzictwo kulturowe, tworzone przez pokolenia artystów i intelektualistów, którzy wybrali Żoliborz jako swoje miejsce do życia.
Muzeum Żoliborza ma być nie tylko formą hołdu dla przeszłości, ale także przestrzenią integrującą współczesną społeczność wokół wspólnych wartości: spółdzielczości, kultury i lokalnego patriotyzmu.
Pozytywne stanowisko Rady Dzielnicy stanowi zielone światło dla dalszych prac koncepcyjnych w zakresie powstania i lokalizacji przyszłej placówki.